بازگشت
غده پاروتید (غده بزاقی) چیست؟❤️علائم + درمان

آنچه میخوانید :
غده پاروتید بزرگترین غده بزاقی اصلی بدن است که بهصورت یک جفت، در دو طرف صورت و نزدیک گوش قرار دارد. وظیفه اصلی این غده تولید بزاق و انتقال آن به داخل دهان است؛ بزاق به مرطوب ماندن دهان، جویدن و شروع فرایند هضم غذا کمک میکند.
هر تورم یا توده در ناحیه پاروتید به معنی سرطان نیست. التهاب یا عفونت غده، انسداد مجرای بزاقی، سنگ غدد بزاقی و تومورهای خوشخیم یا بدخیم میتوانند با توده یا تورم این ناحیه همراه باشند. اگر تودهای در کنار گوش یا فک ایجاد شده باشد، برای مشخص شدن علت آن بررسی پزشکی لازم است.
غده پاروتید به زبان ساده
غده پاروتید یکی از غدد اصلی تولیدکننده بزاق و بزرگترین غده بزاقی بدن است. دو غده پاروتید داریم که در دو طرف صورت، جلوی گوش و کمی پایینتر از آن قرار گرفتهاند. بزاق تولیدشده در این غده از طریق مجرای پاروتید وارد دهان میشود و به مرطوب ماندن دهان، جویدن و هضم غذا کمک میکند. این ناحیه ممکن است در اثر التهاب، عفونت، انسداد مجرا، سنگ یا ایجاد توده برجسته و متورم شود.

غده پاروتید یا بزاقی چیست؟
غده پاروتید بزرگترین غده در میان سه جفت غده بزاقی اصلی بدن است. یک غده در هر طرف صورت قرار دارد و بخش عمده آن در جلوی گوش و ناحیه نزدیک زاویه فک قرار گرفته است. این غده بافتی مسئول تولید بزاق است و ترشحات آن از طریق مجرایی به نام مجرای پاروتید یا استنسن به داخل دهان منتقل میشود.
بزاق پاروتید علاوه بر مرطوب نگه داشتن محیط دهان، در جویدن و شروع هضم مواد غذایی نقش دارد و حاوی آنزیمهایی از جمله آمیلاز است. مجرای پاروتید بزاق را به فضای دهان در ناحیه دندانهای آسیای بالایی منتقل میکند.
شما عزیزان میتوانید سوالات خود در زمینه غده پاروتید یا بزاقی را از دکتر کیوان آقازاده بپرسید.
دکتر کیوان آقازاده دوران تخصص را در سال ۱۳۹۰ با به دست آوردن رتبه یک آزمون بورد(دانشنامه تخصصی)کشور به پایان رساند. از سال ۱۳۹۰ به عنوان هیات علمی در مرکز آموزشی بیمارستان امیراعلم مشغول به کار گردید که حاصل آن هزاران عمل جراحی موفق و تعداد زیادی مقالات پژوهشی بین المللی و تربیت صدها رزیدنت تخصصی بوده است.دکتر در حال حاضر حائز رتبه دانشیاری دانشگاه علوم پزشکی تهران و فلوشیپ فوق تخصصی جراحی های سر و گردن می باشد.

تومور غده پاروتید یا بزاقی چیست؟
تومور غده پاروتید به رشد غیرطبیعی سلولها در این غده گفته میشود. تومورهای پاروتید انواع مختلفی دارند و میتوانند خوشخیم یا بدخیم باشند. وجود یک توده در ناحیه پاروتید بهتنهایی به معنی سرطان نیست؛ بر اساس نظر وبسایت رسمی Mayo Clinic، بیشتر تومورهای پاروتید سرطانی نیستند.
از نمونههای شناختهشده تومورهای خوشخیم پاروتید میتوان به آدنوم پلئومورفیک اشاره کرد. با این حال، نوع یک توده را نمیتوان تنها بر اساس درد، سرعت رشد، لمس یا ظاهر آن بهطور قطعی مشخص کرد. تودهای که ظاهراً آرام رشد کرده یا بدون درد است نیز باید در صورت صلاحدید پزشک ارزیابی شود.
بنابراین اصطلاح «توده پاروتید» الزاماً معادل «سرطان پاروتید» نیست. تشخیص ماهیت توده بر اساس مجموعهای از اطلاعات بالینی و در صورت نیاز بررسیهای تکمیلی انجام میشود که در بخش تشخیص این مقاله توضیح داده خواهد شد.
به نقل از https://my.clevelandclinic.org/
What is the parotid gland?
Your parotid glands are major salivary glands. You have two of them, and they’re located just in front of and below each ear.
Like your other major salivary glands (submandibular and sublingual), your parotid glands produce saliva (spit) to keep your mouth lubricated, and to aid in chewing and digestion.
ترجمه :غده پاروتید چیست؟
غدد پاروتید شما غدد بزاقی اصلی هستند. شما دو تا از آنها دارید و درست در جلو و زیر هر گوش قرار دارند.
مانند دیگر غدد بزاقی اصلی شما (زیر فکی و زیر زبانی)، غدد پاروتید شما بزاق (تف) تولید می کنند تا دهان شما را روان نگه دارند و به جویدن و هضم غذا کمک کنند.
آیا توده پاروتید همیشه سرطان است؟
خیر. وجود توده در غده پاروتید بهتنهایی به معنی سرطان نیست و بسیاری از تومورهای این غده خوشخیم هستند. با این حال، فقط از روی لمس توده، وجود یا نبود درد یا سرعت رشد نمیتوان با اطمینان مشخص کرد که توده خوشخیم است یا بدخیم. به همین دلیل، توده جدید یا ماندگار در ناحیه کنار گوش و فک بهتر است توسط پزشک بررسی شود تا علت آن مشخص شود.
به نقل از: Mayo Clinic
متن انگلیسی:
“Most parotid tumors aren't cancerous.”
ترجمه فارسی:
بیشتر تومورهای پاروتید سرطانی نیستند.

آیا غده پاروتید خطرناک است؟
خود غده پاروتید یک بخش طبیعی بدن و یکی از غدد اصلی تولیدکننده بزاق است؛ بنابراین غده پاروتید ذاتاً «خطرناک» نیست. آنچه ممکن است نیاز به بررسی داشته باشد، ایجاد توده، تورم ماندگار، تغییر عملکرد غده یا بروز علائم عصبی مانند ضعف یا بیحسی صورت است.
حتی وجود توده در پاروتید نیز الزاماً به معنای سرطان نیست و بیشتر تومورهای پاروتید خوشخیم هستند. در مقابل، از روی دردناک یا بدون درد بودن توده نیز نمیتوان نوع آن را مشخص کرد؛ بنابراین اگر تودهای در این ناحیه ایجاد شده است، تشخیص ماهیت آن باید بر اساس ارزیابی پزشکی انجام شود.
چه زمانی برای توده یا تورم کنار گوش به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر متوجه توده یا تورم جدید و ماندگار در جلوی گوش، کنار فک یا گونه شدهاید، بهتر است برای مشخص شدن علت آن معاینه شوید؛ بهخصوص اگر توده در حال بزرگ شدن باشد یا علت مشخصی مانند یک عفونت شناختهشده برای آن وجود نداشته باشد. تشخیص زودهنگام علت توده میتواند مشخص کند که آیا مسئله مربوط به التهاب، انسداد غده، یک تومور خوشخیم یا مشکل دیگری است.
مراجعه و بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا میکند اگر همراه توده یکی از این موارد وجود داشته باشد:
- ضعف یا عدم تقارن جدید صورت
بیحسی صورت
درد مداوم
افزایش اندازه توده
دشواری در باز کردن دهان
مشکل بلع
ایجاد توده یا غدد لنفاوی بزرگشده در گردن
وجود این علائم به معنی تشخیص سرطان نیست؛ بلکه نشان میدهد توده باید با دقت بیشتری ارزیابی شود.
علائم تومور غده پاروتید یا بزاقی
توده یا تورم در ناحیه جلوی گوش، گونه یا کنار فک یکی از شایعترین نشانههایی است که ممکن است در تومورهای پاروتید دیده شود. با این حال، همه تومورهای پاروتید علائم یکسانی ندارند و برخی از آنها، چه خوشخیم و چه بدخیم، ممکن است در ابتدا فقط به شکل یک توده بدون درد ظاهر شوند. به همین دلیل، وجود یا نبود درد بهتنهایی نمیتواند نوع توده را مشخص کند.
علائم احتمالی توده یا تومور پاروتید میتواند شامل موارد زیر باشد:
توده یا تورم کنار گوش، گونه یا فک
بزرگتر شدن یا تغییر اندازه توده
درد یا ناراحتی در صورت یا ناحیه اطراف پاروتید
بیحسی در بخشی از صورت
ضعف یا کاهش حرکت عضلات یک سمت صورت
دشواری در باز کردن کامل دهان
مشکل در بلع در برخی بیماران
تغییرات غیرمعمول پوست یا بافت اطراف توده در بعضی موارد
Mayo Clinic توده یا تورم نزدیک گوش، مشکل بلع یا باز کردن دهان، بیحسی، ضعف عضلات صورت و درد را از علائمی میداند که ممکن است در تومورهای پاروتید دیده شوند. با این حال، این علائم بهتنهایی تشخیص سرطان نیستند و برخی از آنها در بیماریهای دیگری نیز دیده میشوند.
برای اطلاعات بیشتر در مورد سنگ غدد بزاقی روی لینک زیر کلیک کنید:
چه علائمی در توده پاروتید نیاز به بررسی سریعتر دارند؟
از روی علائم بهتنهایی نمیتوان تشخیص داد یک توده پاروتید خوشخیم است یا بدخیم. حتی بعضی سرطانهای غدد بزاقی ممکن است در ابتدا به شکل یک توده بدون درد ظاهر شوند. با این حال، برخی یافتهها در کنار وجود توده باعث میشوند پزشک بررسی دقیقتر و سریعتری را مدنظر قرار دهد.
از جمله این موارد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ضعف جدید یا کاهش حرکت یک سمت صورت
بیحسی یا تغییر حس در صورت
درد مداوم در ناحیه توده یا صورت
بزرگ شدن محسوس یا سریع توده
ثابت یا چسبیده به نظر رسیدن توده نسبت به بافتهای اطراف
بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن
دشواری جدید در باز کردن دهان یا بلع
ضعف عصب صورت، درد مداوم، کاهش حس، رشد سریع اخیر، ثابت بودن توده و بزرگی غدد لنفاوی گردن از یافتههایی هستند که در منابع تخصصی بهعنوان نشانههای نیازمند توجه بیشتر مطرح شدهاند. با این حال، هیچکدام از این علائم بهتنهایی سرطان پاروتید را ثابت نمیکنند و برای تشخیص باید معاینه و در صورت نیاز بررسیهای تکمیلی انجام شود.
به نقل از سایت cancer.gov

تشخیص توده یا تومور پاروتید چگونه است؟
تشخیص یک توده در غده پاروتید معمولاً با گرفتن شرح حال و معاینه دقیق سر و گردن شروع میشود. پزشک محل، اندازه و قوام توده، میزان حرکت آن نسبت به بافتهای اطراف و وجود غدد لنفاوی بزرگشده در گردن را بررسی میکند. همچنین عملکرد عصب صورت اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا این عصب ارتباط آناتومیک نزدیکی با غده پاروتید دارد و بررسی حرکت عضلات صورت بخشی از ارزیابی بالینی بیمار است. بیمارستان معتبر Johns Hopkins نیز در ارزیابی تودههای غدد بزاقی بر معاینه غده، گردن و عملکرد عصب صورت تأکید میکند.
وبسایت رسمی https://www.hopkinsmedicine.org
پس از معاینه، بسته به یافتههای بیمار ممکن است سونوگرافی، CT یا MRI درخواست شود. در برخی بیماران نیز نمونهبرداری با سوزن برای بررسی سلولهای توده انجام میشود. نتیجه نمونهبرداری باید در کنار معاینه و تصویربرداری تفسیر شود؛ زیرا هیچیک از این بررسیها بهتنهایی در تمام بیماران پاسخ همه سؤالات را نمیدهد.
آیا برای همه تودههای پاروتید PET Scan یا آزمایش خون لازم است؟
خیر. PET Scan جزو بررسیهای روتین همه بیماران دارای توده پاروتید نیست. در بیمارانی که سرطان تشخیص داده شده یا پزشک نیاز به بررسی میزان گسترش بیماری داشته باشد، ممکن است PET/CT یا سایر تصویربرداریهای تکمیلی مطرح شوند. Mayo Clinic نیز PET را در زمینه تعیین گستردگی سرطان غدد بزاقی در کنار سایر بررسیهای مرحلهبندی مطرح میکند و تأکید دارد که همه تستها برای همه بیماران مناسب نیستند.
همچنین آزمایش خون روش اصلی برای تعیین خوشخیم یا بدخیم بودن توده پاروتید نیست و در منابع اصلی تشخیص تومور پاروتید بهعنوان آزمون روتین تعیین ماهیت توده معرفی نشده است. آزمایشهای خون ممکن است بنا بر شرایط عمومی بیمار یا دلایل پزشکی دیگری درخواست شوند، اما جایگزین معاینه، تصویربرداری یا بررسی پاتولوژی نیستند.

نمونهبرداری یا FNA در توده پاروتید چیست؟
در بعضی بیماران برای شناخت بهتر ماهیت توده، پزشک نمونهای از سلولها یا بافت آن را برای بررسی پاتولوژی تهیه میکند. یکی از روشهای رایج FNA یا نمونهبرداری با سوزن ظریف است که در آن با استفاده از یک سوزن باریک، مقداری سلول یا مایع از توده گرفته و برای بررسی آزمایشگاهی ارسال میشود. NCI، FNA را یکی از روشهای مهم نمونهبرداری در تومورهای غدد بزاقی معرفی میکند.
در برخی شرایط ممکن است روش دیگری مانند نمونهبرداری با سوزن ضخیمتر مطرح شود. انتخاب نوع نمونهبرداری باید بر اساس ویژگی توده و نظر تیم درمان انجام شود. همچنین نتیجه نمونهبرداری با سوزن همیشه بهتنهایی قطعی نیست و باید همراه با معاینه، تصویربرداری و سایر اطلاعات بیمار تفسیر شود.
متن انگلیسی:
“Fine needle aspiration (FNA) biopsy: The removal of tissue or fluid using a thin needle.”
ترجمه فارسی:
نمونهبرداری با سوزن ظریف یا FNA روشی است که در آن با استفاده از یک سوزن باریک، نمونهای از بافت یا مایع گرفته میشود.
به نقل از: National Cancer Institute
علت تومور غدد بزاقی چگونه است؟
علت دقیق تومورهای غدد بزاقی هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما عوامل مختلفی میتوانند در ایجاد این تومورها نقش داشته باشند. در زیر به پنج علت احتمالی اشاره میشود:
1. عوامل ژنتیکی: برخی از تومورها ممکن است به دلیل تغییرات ژنتیکی و وراثتی ایجاد شوند. وجود سابقه خانوادگی تومورهای غدد بزاقی میتواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
2. عوامل محیطی: قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی و آلایندههای محیطی میتواند خطر ابتلا به تومورهای غدد بزاقی را افزایش دهد.
3. عفونتهای ویروسی: برخی ویروسها مانند ویروس اپشتین-بار (EBV) و ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) میتوانند با افزایش خطر ابتلا به تومورهای غدد بزاقی مرتبط باشند.
4. اشعهدرمانی: افرادی که در گذشته تحت اشعهدرمانی برای درمان سرطانهای دیگر قرار گرفتهاند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به تومورهای غدد بزاقی باشند.
5. سیگار کشیدن: مصرف دخانیات میتواند خطر ابتلا به تومورهای غدد بزاقی را افزایش دهد. مواد شیمیایی موجود در دود سیگار میتوانند به سلولهای غدد بزاقی آسیب برسانند.

انواع درمانهای تومور غدد بزاقی چگونه است؟
درمان تومورهای غدد بزاقی بسته به نوع و مرحله تومور متفاوت است. روشهای مختلفی برای درمان این تومورها وجود دارد که در زیر به برخی از آنها اشاره میشود:
1. جراحی: جراحی یکی از روشهای اصلی درمان تومورهای غدد بزاقی است. در این روش، تومور به همراه بخشی از بافت سالم اطراف آن برداشته میشود. در مواردی که تومور بدخیم باشد، ممکن است نیاز به برداشتن غدد لنفاوی مجاور نیز باشد.
برای کسب اطلاعات بیشتر رد مورد هزینه عمل جراجی روی لینک زیر کلیک کنید
هزینه عمل جراحی غده پاروتید یا غده بزاقی
2. اشعهدرمانی: این روش برای از بین بردن سلولهای سرطانی با استفاده از اشعههای پرانرژی استفاده میشود. اشعهدرمانی میتواند به عنوان درمان اصلی یا به عنوان مکمل پس از جراحی استفاده شود.
3. شیمیدرمانی: در این روش از داروهای ضد سرطان برای کشتن سلولهای سرطانی استفاده میشود. شیمیدرمانی معمولاً برای تومورهای پیشرفته یا بدخیم استفاده میشود.
4. درمان هدفمند: این روش شامل استفاده از داروهایی است که به طور خاص به مولکولها یا مسیرهای خاصی در سلولهای سرطانی حمله میکنند. این روش میتواند عوارض جانبی کمتری نسبت به شیمیدرمانی داشته باشد.
5. مراقبتهای حمایتی: این نوع درمانها به منظور کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران استفاده میشوند. مراقبتهای حمایتی میتوانند شامل مدیریت درد، تغذیه مناسب و حمایت روانی باشند.
جراحی تومور غدد پاروتید چیست؟
جراحی تومور غدد پاروتید یک روش درمانی است که برای برداشتن تومورهای موجود در غده پاروتید انجام میشود. این جراحی معمولاً توسط یک جراح گوش، حلق و بینی (ENT) یا جراح سر و گردن انجام میشود. هدف اصلی این جراحی، برداشتن تومور به همراه بخشی از بافت سالم اطراف آن است تا از گسترش تومور جلوگیری شود. بسته به نوع و مرحله تومور، ممکن است نیاز به برداشتن غدد لنفاوی مجاور نیز باشد. جراحی تومور غدد پاروتید میتواند شامل پاروتیدکتومی سطحی (برداشتن بخشی از غده) یا پاروتیدکتومی کامل (برداشتن کل غده) باشد.
به نقل از https://www.mayoclinic.org
Surgery
Operations used to remove parotid tumors include:
Removing part of the parotid gland. For most parotid tumors, surgeons may cut away the tumor and some of the healthy parotid gland tissue around it. The part of the parotid gland that's left continues working as before.
Removing all of the parotid gland. Surgery to remove all of the parotid gland is called parotidectomy. It might be needed for larger tumors, tumors that are cancerous and those that affect the deeper parts of the parotid gland.
Removing more tissue to get all of the cancer. If parotid gland cancer has grown into nearby bone and muscles, some of these may be taken out with the parotid gland. Surgeons try to remove all of the cancer and a small amount of the healthy tissue that surrounds it. Then they work to repair the area so that you can continue to chew, swallow, speak, breathe and move your face. This may involve moving skin, tissue, bone or nerves from other parts of your body to make repairs. This type of surgery isn't needed for parotid tumors that aren't cancerous.
ترجمه:عمل جراحی
عملیات های مورد استفاده برای برداشتن تومورهای پاروتید عبارتند از:
برداشتن بخشی از غده پاروتید. برای اکثر تومورهای پاروتید، جراحان ممکن است تومور و برخی از بافت سالم غده پاروتید اطراف آن را برش دهند. بخشی از غده پاروتید که باقی مانده است مانند قبل به کار خود ادامه می دهد.
برداشتن تمام غده پاروتید. جراحی برای برداشتن تمام غده پاروتید پاروتیدکتومی نامیده می شود. ممکن است برای تومورهای بزرگتر، تومورهایی که سرطانی هستند و آنهایی که قسمت های عمیق تر غده پاروتید را تحت تاثیر قرار می دهند مورد نیاز باشد.
برداشتن بافت بیشتر برای ابتلا به تمام سرطان. اگر سرطان غده پاروتید به استخوان و ماهیچههای مجاور تبدیل شده باشد، ممکن است برخی از آنها با غده پاروتید خارج شوند. جراحان سعی می کنند تمام سرطان و مقدار کمی از بافت سالم اطراف آن را حذف کنند. سپس آنها برای ترمیم ناحیه کار می کنند تا بتوانید به جویدن، قورت دادن، صحبت کردن، نفس کشیدن و حرکت دادن صورت خود ادامه دهید. این ممکن است شامل حرکت دادن پوست، بافت، استخوان یا اعصاب از سایر قسمتهای بدن برای انجام ترمیم باشد. این نوع جراحی برای تومورهای پاروتید که سرطانی نیستند لازم نیست.
مزایای جراحی غدد پاروتید
1. برداشتن کامل تومور: جراحی میتواند تومور را به طور کامل از بدن خارج کند، که این امر میتواند به جلوگیری از گسترش تومور به سایر نقاط بدن کمک کند.
2. کاهش علائم: برداشتن تومور میتواند به کاهش علائمی مانند درد، ورم و مشکلات بلع یا تنفس کمک کند.
3. بهبود کیفیت زندگی: با برداشتن تومور و کاهش علائم، کیفیت زندگی بیمار بهبود مییابد.
4. تشخیص دقیق: جراحی امکان بررسی دقیقتر تومور و تعیین نوع و مرحله آن را فراهم میکند، که این امر میتواند به برنامهریزی درمانهای بعدی کمک کند.
5. پیشگیری از عوارض: برداشتن تومور میتواند از بروز عوارض جدیتر مانند گسترش تومور به بافتهای مجاور یا ایجاد مشکلات عصبی جلوگیری کند.
پرسش و پاسخ غدد بزاقی یا پاروتید
1. پرسش: آیا تومورهای غدد پاروتید همیشه بدخیم هستند؟
پاسخ: خیر، تومورهای غدد پاروتید میتوانند خوشخیم یا بدخیم باشند. تومورهای خوشخیم معمولاً رشد آهستهای دارند و به سایر نقاط بدن گسترش نمییابند، در حالی که تومورهای بدخیم میتوانند به سرعت رشد کرده و به بافتهای مجاور گسترش یابند.
2. پرسش: چه علائمی نشاندهنده وجود تومور در غده پاروتید است؟
پاسخ: علائم تومور غده پاروتید میتواند شامل توده یا ورم در ناحیه فک یا گوش، درد یا ناراحتی در ناحیه، مشکلات بلع یا تنفس، اختلال در عملکرد عصبهای صورت و تغییرات در پوست ناحیه باشد.
3. پرسش: چگونه میتوان تومور غده پاروتید را تشخیص داد؟
پاسخ: تشخیص تومور غده پاروتید از طریق معاینه بالینی، تصویربرداری (مانند سونوگرافی، سیتی اسکن و امآرآی)، بیوپسی، پت اسکن و آزمایش خون انجام میشود.
4. پرسش: چه عواملی میتوانند خطر ابتلا به تومورهای غدد پاروتید را افزایش دهند؟
پاسخ: عوامل ژنتیکی، عوامل محیطی، عفونتهای ویروسی، اشعهدرمانی و سیگار کشیدن میتوانند خطر ابتلا به تومورهای غدد پاروتید را افزایش دهند.
5. پرسش: چه روشهای درمانی برای تومورهای غدد پاروتید وجود دارد؟
پاسخ: روشهای درمانی شامل جراحی، اشعهدرمانی، شیمیدرمانی، درمان هدفمند و مراقبتهای حمایتی است. انتخاب روش درمانی بستگی به نوع و مرحله تومور دارد.

شما عزیزان میتوانید سوالات خود در زمینه غده پاروتید یا بزاقی را از دکتر کیوان آقازاده بپرسید.
دکتر کیوان آقازاده دوران تخصص را در سال ۱۳۹۰ با به دست آوردن رتبه یک آزمون بورد(دانشنامه تخصصی)کشور به پایان رساند. از سال ۱۳۹۰ به عنوان هیات علمی در مرکز آموزشی بیمارستان امیراعلم مشغول به کار گردید که حاصل آن هزاران عمل جراحی موفق و تعداد زیادی مقالات پژوهشی بین المللی و تربیت صدها رزیدنت تخصصی بوده است.دکتر در حال حاضر حائز رتبه دانشیاری دانشگاه علوم پزشکی تهران و فلوشیپ فوق تخصصی جراحی های سر و گردن می باشد.


